Tirilye Gezi Rehberi | Bursa’dan sadece 40 km uzakta, Mudanya’ya 11 km mesafede, Marmara’nın kıyısına saklanmış bir kartpostal: Tirilye. Bir zamanlar Zeytinbağı denen, 2012’de özüne dönen bu eski Rum kasabası, dar taş sokakları, bordo panjurlu evleri ve zeytin ağaçlarıyla sanki Ege’den kopup gelmiş gibi.
Tirilye Adının Kökeni Nereden Geliyor? | Tirilye Gezi Rehberi
Adı hakkında 3 güçlü rivayet var ve hepsi çok Tirilye:
1. Barbunya Yurdu:
Bilge Umar’a göre eski Yunanca Trigla yani barbunya balığından geliyor. Tirilye’nin “Dere Ağzı” mevkiinde bol çıkan barbunya Roma saraylarına kadar gönderilirmiş.
2. Üç Köy:
Cenevizliler döneminde korsanlardan kaçan üç köy birleşmiş, Latince Tri (üç) ‘ten Trilye olmuş.
3. Üç Papaz:
325’teki İznik Konsili’nden sonra aforoz edilen Aya Yani, Aya Yorgi ve Aya Sorti isimli üç papaz buraya yerleşmiş, “Üç Papazlar Köyü” denmiş.
1909’da adı Mahmut Şevket Paşa, 1963’te Zeytinbağı yapılmış ama halk hiç vazgeçmemiş, yine Tirilye demiş.
Benim Tirilye Günüm – Taş Sokaklarda Kaybolmak
Tirilye’ye vardığımda önce güzel bir sahil turu attım. Mis gibi havası vardı. Renkli renkli balıkçı tekneleri, kayalar, martılar ve çay bahçelerinin renkli görüntüleri çok huzur verdi.
Biraz yürüdükten sonra renkli merdivenlere rastladık, ardından da meşhur Çamlı Kahve’de çok güzel bir öğle yemeği yedim. Muhteşem bir doğa manzarası ve rüzgâr da olunca stres de yok oluyor. Çamlı Kahve, Tirilye’nin balkonu resmen. Tüm kasaba ve deniz ayaklarının altında.
Çamlı Kahve’den inince meşhur kiliseleri ve Taş Mektep’i de görebiliyorsunuz. Taş Mektep’e ben gittiğimde kapalıydı ama dışarıdan görmek bile yetiyor.
Merkeze gittiğinizde, Tirilye’nin mübadele döneminden kalma meşhur cumbalı evlerini göreceksiniz. Beni en çok üzen de Tire’nin sembollerinden olan Tabut Ev’in çökmüş olmasıydı.
Merkezde ayrıca çok sayıda Atatürk resminin olduğu berber dükkânı da ilginizi çekecek. Atatürk’ün ilkelerinden oluşan çeşme de görülmeye değer. Ayrıca tam sahil kıyısında Atatürk için kurulan sonsuza kadar rezerveli masayı da görebilirsiniz. Gerçekten ayrı bir havası vardı, tüylerim diken diken olmuştu.
Tirilye’de antikacı dükkânlar da çok ilginizi çekecek. Renkli mekanlarıyla, doğasıyla gerçekten gezilmeye değer bir yer.
Ayrıca gün batımı da Tirilye’de çok güzel oluyor,güneşin ışıkları denize yansıyor.Sahil kısmında hediyelik eşyalar kısımları da çok güzel
En Önemli Özelliği Ne?
Tirilye’nin olayı “korunmuşluk”. 700 yıllık bir Rum köyü olup neredeyse hiç bozulmadan günümüze gelmesi. Türkiye’nin en iyi sofralık zeytini burada yetişiyor. Bu yüzden UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde. Beton yok, AVM yok. Sadece taş evler, zeytin ve balık kokusu ve Marmara manzarası var.
Tirilye’nin Tarihi Eserleri – Her Sokağı Müze Gibi
-
Taş Mektep (1909):
Papaz Okulu olarak yapılmış, Kazım Dirik Paşa’nın isteğiyle yetimhaneye, sonra okula çevrilmiş. 4 katlı, muazzam bir taş yapı. Şu an restorasyonda.
-
Fatih Camii (8. yy):
-
Eskiden Aziz Stephanos Kilisesi.
Bölgenin en eski Bizans yapısı. İçindeki 6. yy’dan kalma sütun başlıklarına bakın.
-
Kemerli Kilise (Panagia Pantobasilissa 3.yy)
Freskleri hala duran, gizli bir hazine.
-
Aziz Vasil Kilisesi:
Şimdi Tirilye Kültür Merkezi. Sahile inerken hemen karşınıza çıkıyor.
Tirilye’de Ne Yenir, Ne Alınır?
Tirilye = zeytin ve balık.
- Mutlaka ye: Taş fırında tahinli pide, barbunya tava (adını ondan alıyor zaten), ahtapot ızgara.
- Mutlaka al: Soğuk sıkım Trilye zeytinyağı, sele zeytini, zeytin ezmesi. Köylü Pazarı her Cumartesi kuruluyor.
- Nerede ye: Sahildeki aile işletmesi balık restoranları. Üstüne fırında tahin helvası ve Çamlı Kahve’de damla sakızlı Türk kahvesi.
Tirilye Hakkında Pratik Bilgiler
Tirilye’ye Ne Zaman Gidilir?
İdeali Nisan-Haziran ve Eylül-Ekim. Yazın çok kalabalık, kışın çoğu mekan kapalı. Hafta içi gitmeye çalışın.
Tirilye’ye Ulaşım – Tirilye Gezi Rehberi
Bursa’da isen şanslısın. Merkezden Mudanya yolu üzerinden 40-45 dakika. Toplu taşımada Metro ile Emek’te inip Mudanya-Tirilye dolmuşları her 30 dakikada bir kalkıyor. Mudanya’dan 15-20 dakikada Tirilye’desin.
Bursa’dan sadece 40 km uzakta, Mudanya’ya 11 km mesafede, Marmara’nın kıyısına saklanmış bir kartpostal: Tirilye. Bir zamanlar Zeytinbağı denen, 2012’de özüne dönen bu eski Rum kasabası, dar taş sokakları, bordo panjurlu evleri ve zeytin ağaçlarıyla sanki Ege’den kopup gelmiş gibi.
Diğer yazılarıma ulaşmak için Tıklayın
Bursa hakkında gezi videomuz için Tıklayın
İyi seyahatler dilerim.
