Neden Gezeriz ? İnsanın içindeki kabına sığamama, rutinden sıkılma ve doğduğumuz andan itibaren dünyayı öğrenme arzu ve merak duygusundan olsa gerek, yeni arayışlara olan tutkusu dinmiyor sanırım. Bazen hiçbir sebep yokken bulunduğu yerden kalkıp başka bir yere gitmek istiyor. Daha önce hiç görmediği bir sokağa girmek, bilmediği bir şehrin haritasında kaybolmak, başka insanların nasıl yaşadığını görmek, hiç tanımadığı bir yemeğin tadına bakmak…
Üstelik çoğu zaman bunu gerçekten ihtiyacımız olduğu için yapmıyoruz. Herşeye kısa bir mola vermek gibi bir şey ya da kendi hikayemden yola çıkarsam esas hayatımda zamanı durdurup kısa süreliğine sıfatlarımdan arınmış gerçek kendimle başka bir hayat yaşamak gibi sebepler bizi yönlendiriyor
Evimiz var, yatağımız var, bildiğimiz sokaklar, alıştığımız insanlar, her gün yaptığımız işler… Ama bir noktada bütün bunlar fazla tanıdık gelmeye başlıyor. İçimizdeki ses fısıldamaya devam eder, oysa ara ara onu susturmuşuz da… Sonra birden tekrar başlar: “Biraz uzaklaşsam mı?”
Zannımca seyahat etme isteğinin temelinde tanıdık olanın dışına çıkma ihtiyacı yatsa gerek
İnsan neden yeni yerler görmek ister? | Neden Gezeriz ?
İnsanın merakı yalnızca çocukluk dönemine ait bir özellik değil. Çocukken dünyayı keşfetmek için her şeyi kurcalarız. Bir çekmeceyi açar, bilinmeyen bir sokağa bakar, “Bu ne?” diye sorarız.
Büyüdükçe sorularımız değişiyor ama merakımız tamamen kaybolmuyor.Bazıları bunu sürekli yeni şeyler öğrenerek kapatıyor, bazıları ise kendini mesleğine adayarak devam ediyor ya da gündelik hayata dair merak duygusu ile kendince bu noktasını tatmin ediyor. Benim gibi gezme meraklıları da var tabii.
Yeni bir şehir görmek, aslında beynimize küçük bir sürprizler zinciri yaşatıyor. Bildiğimiz düzenin dışına çıktığımızda daha dikkatli bakıyoruz. Bir tabelayı okumaya, insanların konuştuğu dili anlamaya, yolumuzu bulmaya, yeni yemeklerin tadını ayırt etmeye çalışıyoruz. Bir bakıma seyahat ederken yeniden uyanıyoruz.
Evde her gün geçtiğimiz sokağı neredeyse görmeyiz. Çünkü zihnimiz onu artık “tanıdık” olarak kaydetmiştir. Ama başka bir şehirde küçücük bir bina bile dikkatimizi çekebilir. Çünkü orada hiçbir şey ‘otomatik’ değildir. Süre kısıtlıdır ve tekrarı yoktur
Bir tren istasyonunun tabelasını anlamaya çalışırken, bir markette hiç bilmediğimiz ürünlerin arasında dolaşırken veya yanlış sokağa girip kendimizi bambaşka bir mahallede bulduğumuzda zihnimiz yeniden çalışmaya başlar. Nede kendini korumaya programlıdır. Belki de seyahatin büyüsü biraz buradan geliyor. Adrenalin…Bize dünyayı daha farklı ve yeniden farkettiriyor
Bir şehirden diğerine giderken aslında neyin peşindeyiz?
Bazen seyahat ettiğimizi sanıyoruz ama aslında kendimizden uzaklaşmaya çalışıyoruz.Günlük hayatın içinde insanın üzerine yapışan roller var. Çalışan, anne, baba, eş, arkadaş, evlat, öğrenci… Her yerde başka bir “biz” oluyoruz. Sonra bir gün bir uçağa biniyoruz.Birkaç saat sonra başka bir ülkedeyiz. Kimse bizi tanımıyor. Kimse ne iş yaptığımızı bilmiyor.
Geçmişimizi bilmiyor. Hatalarımızı, başarısızlıklarımızı, alışkanlıklarımızı bilmiyor.Ve belki de ilk defa yalnızca olduğumuz kişi olarak kalıyoruz.Bu yüzden seyahat bazen yalnızca mekân değiştirmek değildir. Kendimizi geçici olarak başka bir hayatın içine bırakmaktır.
Bir sabah Tokyo’da uyanmak, öğleden sonra Kyoto’da bir tapınağın önünde durmak, akşam hiç bilmediğimiz bir restoranda yemek yemek… Bütün bunlar insana “Ben başka türlü de yaşayabilirim” duygusu verebilir. Çok güçlü bir duygudur bu; kendimize olan bitmeyen yolculuğun yan yollarından biri
Seyahat neden bu kadar iyi hissettirebilir?
Çünkü seyahat sırasında hayatımızın küçük bir bölümünde kontrolü kaybederiz. Her şeyi önceden bilemeyiz. Uçağın indiği şehir bizi şaşırtabilir. Hava beklediğimiz gibi olmayabilir. Trenimizi kaçırabiliriz. Kaybolabiliriz. Bir restoran ararken bambaşka bir yere çıkabiliriz. Günlük hayatta bizi strese sokabilecek bu belirsizlikler seyahatte çoğu zaman heyecan verir. Çünkü belirsizliğin yanında keşif ihtimali vardır.
Yeni bir şey gördüğümüzde, farklı bir deneyim yaşadığımızda beynimizin ödül sistemi devreye girer. Yeni deneyimler merakı ve heyecanı besleyebilir. Bu nedenle seyahat yalnızca “güzel manzaralar görmek” değildir; aynı zamanda zihnin sürekli yeni uyaranlarla karşılaşmasıdır.Belki de bu yüzden eve döndüğümüzde bir süre tuhaf hissederiz. Hemen kendi normalimize geçmekte sancılı bir geçiş yaşayabiliriz. Sonra ne mi olur
Çamaşırları yıkamak, markete gitmek, işe dönmek, aynı yollardan geçmek…Her şey bir anda fazla sıradan görünür.Ve insanın aklına o meşhur soru gelir:
“Bir sonraki yolculuk nereye?”
İşte sınır tam burada başlıyor
Peki ne zaman gezmek bir tutkudan çıkıp bağımlılığa dönüşür? Bence bunun cevabı gidilen ülke sayısında değil.On ülke gezmek bağımlılık değildir, yüz ülke gezmek de tek başına bağımlılık değildir. Asıl mesele neden gittiğimizdir.
Seyahat etmek hayatımıza bir şey katıyorsa; merakımızı besliyor, dünyayı anlamamıza yardımcı oluyor, bize yeni insanlar ve kültürler tanıtıyor, kendimizi daha canlı hissettiriyorsa, ortada sağlıklı bir keşif arzusu olabilir. Ama insan sürekli olarak bulunduğu hayattan kaçmak için seyahat etmeye başladıysa, durum değişir. Her eve dönüş dayanılmaz geliyorsa… Kendi şehrinde, kendi evinde, kendi hayatında hiçbir şeyden keyif alamıyorsan…
Bir seyahatin heyecanı biter bitmez yenisini planlamak zorunda hissediyorsan… Seyahat edemediğin zaman huzursuz, boşlukta veya mutsuz hissediyorsan… Ve en önemlisi, seyahat etmek hayatındaki diğer sorumlulukların önüne geçmeye başladıysa… Belki burada durup kendimize başka bir soru sormamız gerekir: “Ben gerçekten yeni bir yer mi görmek istiyorum, yoksa bulunduğum yerden mi kaçıyorum?”
Çünkü bazen gidilecek yer değil, kaçılacak hayat vardır
Seyahat etmek çok kolay bir kaçış biçimine dönüşebilir.İnsan mutsuzsa başka bir ülkeye gider.Canı sıkkınsa uçak biletine bakar. Hayatı istediği gibi gitmiyorsa, yeni bir rota çıkarır. Bir ilişki kötü gidiyorsa, başka bir şehirde kendisini daha iyi hissedebilir.Ve gerçekten de bir süre iyi gelebilir. Ama sorun şu:Uçağa bindiğimizde hayatımızı geride bırakmış olmuyoruz. Kendimizi de yanımızda götürüyoruz.Bazen Paris’e, Tokyo’ya, Roma’ya veya dünyanın herhangi bir köşesine gideriz ama içimizdeki huzursuzluk bizimle birlikte gelir. İşte seyahat burada tehlikeli bir döngüye dönüşebilir.
Kaçış → kısa süreli rahatlama → eve dönüş → yeniden huzursuzluk → yeni seyahat.
Sonra insan fark etmeden kendi hayatını yaşamaktan çok, bir sonraki kaçışını planlamaya başlar.
Peki seyahat bağımlılığı gerçekten var mı?
“Travel addiction” veya kompulsif seyahat davranışı üzerine psikoloji literatüründe tartışmalar var. Fakat burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. Çok seyahat etmek tek başına bir bağımlılık tanısı değildir.Sürekli yeni yerler görmek istemek de hastalık değildir.
Hatta seyahat etmek; öğrenme, sosyalleşme, kültürel merak ve kişisel gelişim açısından oldukça değerli olabilir. Sorun, davranışın kontrol edilemez hale gelmesi ve kişinin yaşamında zarar yaratmasına rağmen devam etmesi noktasında ortaya çıkar. Yani mesele pasaporttaki damga sayısı değil.Mesele, o damgalara neden ihtiyaç duyduğumuzdur.
Belki de mesele “çok gezmek” değil, “eve dönebilmek”
Bana göre seyahat tutkusuyla bağımlılık arasındaki en güzel ayrımlardan biri burada saklı .Gezdikten sonra eve dönebiliyor muyuz? Döndüğümüzde hayatımızı yeniden kurabiliyor muyuz? Seyahatte öğrendiklerimizi kendi hayatımıza taşıyabiliyor muyuz? Yoksa gerçek hayatımıza tahammül edemediğimiz için sürekli başka bir yere mi gitmek istiyoruz?
Çünkü sağlıklı bir seyahat sonunda insan yalnızca yeni bir şehir görmüş olmaz. Biraz da kendisini görür.Başka kültürlerin içinde kendi alışkanlıklarını fark eder. Başka insanların hayatlarını gördükçe kendi hayatını sorgular. Bazen neye sahip olduğunu anlar, bazen de neyi değiştirmesi gerektiğini.
Ve bence seyahatin en değerli tarafı budur.Gittiğimiz yer kadar döndüğümde neyi farklı gördüğüm, bana neyi öğrettiği önemli.Bu sebeple neredeyse 30 yıldır yollarda olmama rağmen ziyaret ettiğim ülke sayısı 40’a gelemedi henüz. Çünkü bazı ülkelere tekrar tekrar gittim ve bazılarına hâlâ tekrar gidesim var. Nede olsa ben büyüdüm, değiştim ve dönüştüm tıpkı o ülkeler ve içindekiler gibi .Bugünkü ‘Semra’ya ne öğreteceğini merak ediyorum.Yol her türlü öğretir
İnsan neden hep daha fazlasını ister? Neden Gezeriz ?
Belki de bunun çok basit bir cevabı var:Çünkü dünya büyük.Ve insan, ömrünün sınırlı olduğunu bildiği halde bu büyük dünyanın tamamını görmek istiyor.Bir ülke bitiyor, diğeri başlıyor.Bir şehirden dönüyorsun, başka bir şehrin fotoğrafını görüyorsun.“Buraya da gitmeliyim,” diyorsun.Sonra bir başkası çıkıyor.Haritada gidilecek yerler azalmıyor; tam tersine çoğalıyor.Belki gezginlerin kaderi biraz da bu.Bir seçim yaptığımda aklım her gidemediğimde kalıyor…
Ne kadar çok görürsek, görmediğimiz yerlerin farkına o kadar çok varıyoruz. Gezgin laneti gibi bir şey.
Bu yüzden seyahat bazen doyurulması zor bir meraka dönüşüyor.Ama belki de önemli olan merakı öldürmek değil, onunla sağlıklı bir ilişki kurmak.Dünyayı görmek isteyelim.Yeni sokaklarda yürüyelim.Bilmediğimiz yemekleri tadalım.
Trenlere binelim, yanlış yollara sapalım, bazen kaybolalım.Ama arada bir durup bulunduğumuz yere de bakalım. Çünkü insanın hayatı yalnızca gittiği yerlerden oluşmuyor. Bazen en zor seyahat hiçbir yere gitmeden kendi hayatımızın içinde kalabilmek sanki. Belki de gerçek özgürlük, sürekli gitmekte değil; istediğimiz zaman gidebilmek ama kalmayı da seçebilmekte…
Peki senin hikâyen nedir ? Neden yollardasın
Instagram hesabımda da daha nice muhteşem rotalar hakkında paylaşımlar yapıyorum. Takip edebilirsiniz.
Diğer seyahat yazılarımı okumak için buraya tıklayın.
Keyifli seyahatler dilerim.
