Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri | Sosyal Medya Etkileşimlerinin Hayatımızdaki Yeri

0

Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri | Sosyal Medya Etkileşimlerinin Hayatımızdaki Yeri

hayatlarımızın kocaman bir parçası haline gelen, günden güne de yanı başımızda kök salan sosyal medya… Sosyal medyanın psikolojik etkileri nerede başlıyor, nereye uzanıyor? Şeytanın avukatlığını mı yapalım, yoksa bir an önce bu illeti bırakalım mı?

Bu yazıda mevzunun karanlık kısmından bahsedeceğim. Ancak bundan önce, neden online’ız gelin bunu konuşalım. Öncelikle, sosyal medyanın biyolojik etkilerine bakalım. Bilimsel yaklaşım desen var😊

Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri
Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri

Sosyal medya kullanımı beyindeki ödül merkezini, dopamin konsantrasyonunu aktive ediyor. Dopamin, kişide zevk ve arzu duygularını düzenleyen bir salgı. Aslında bu yüzden sosyal medyada vakit geçiriyoruz; paylaşıyoruz, yorum yapıyoruz, like’lıyoruz. Yani tüm bu etkileşimlerle ödüllendiriliyoruz. Yapılan bir araştırma, insanların sosyal medyadan uzak durmasının tütün ve alkolden uzak durmaktan daha zor olduğunu ortaya koymuş. Düşünebiliyor musunuz?

Artık izlediğimiz filmin, gittiğimiz ülkenin, yaptığımız yemeğin, içtiğimiz kahvenin, aldığımız evlilik teklifinin yüzlerce izleyicisi ve like’ı var. Perşembe günleri de tüm bunları tekrarı niteliğinde #tbt paylaşımları var. Pandemi ile birlikte paylaşımlarımız biçim değiştirdi belki ama asla azalmadı. Hatta belki de arttı. Artık birbirimizin boş zaman aktivitelerinin de izleyicisi konumundayız.

Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri
Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri

Gidişatın hepimiz farkındayız, ama farkındalık davranış değişikliğini beraberinde getirmeyebiliyor. Sosyal medya detoksunu yine sosyal medyadan duyuran ifluencer’lar, çocuğunun büyümesini akıllı telefonunun ekranından izleyen anneler, hayatını canlı yayın olarak sunanlar…

Sosyal medya hesaplarındaki paylaşımların bir arka planı, bir de sonrası var. Doğru açıyı bulmak, konsept yaratmak, uygun filtreyi seçmek, paylaşım için doğru zamanı beklemek… Bunlar arka plan. Sonrasında konu kapanmıyor ne yazık ki. Bu emeğin karşılığı kaç like? Like kontrolü süreci başlıyor, sayfa defalarca yenileniyor. “Özel biri” varsa, onun paylaşımı görüp görmediği ayrıca kontrol ediliyor. Sonra gelen etkileşimler, atılan emoji’ler derken sanal diyaloglar başlıyor. Ve tüm bunlar artık an’da olmadığınızı apaçık ortaya koyuyor. Hatta en özel anlar bile sosyal medyanın gölgesinde yaşanabiliyor.

Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri
Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri

An’ı yaşamak kadar, an’ları ölümsüzleştirip bambaşka zamanlarda o an’lara dokunmak da değerli tabii. Fotoğraf albümü yapmak gibi. Sanıyorum önemli olan, an’ları mı biriktiriyoruz yoksa birer sosyal medya bağımlısına mı dönüşüyoruz sorusunu kendimize sormak.

Sosyal Medya Hangi Patolojileri Besliyor?

Sosyal medya kullanımı kişinin görülme ihtiyacı ile ilişkili en başta. İnsanların kendi değerini aldığı like sayısı ile ölçtüğü bir dünyada yaşıyoruz. Bu durum hem Narsisizm’i, hem de Histrionik Kişilik Bozukluğu’nu tetikliyor. Yani tüm paylaşımların zemininde dikkat çekme, çevresi tarafından onaylanma ve beğenilme arzusu yatıyor. Bu ışıltılı hayatı biz seçtik!

Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri
Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri

Bir başka konu ise Sosyal Medya Anksiyete Bozukluğu. Yani sosyal medyada hak ettiğinden daha düşük biçimde değerlendirilme korkusu. Mesela yeteri kadar like’lanmamış olmak, yeteri kadar takip edilmemek, yeterli sayıda etkileşim almamak… Buradaki en büyük korku beğenilmeme ve “ben” kavramının zedelenmesi.

Tüm bunların yanında işin bir de Depresyon boyutu var. Çünkü siz de görüyorsunuz; sosyal medyada herkes çok mutlu, çok güzel ve çok fit. Cildinizi güzelleştiren, bacaklarınızı incelten, yakaladığınız kareleri gerçek halinden on kat daha güzel gösteren sayısız uygulama mevcut. Çünkü sosyal medya bize idealize edilmiş hayatlar sunuyor. Dolayısıyla “Herkes benden daha mutlu” yanılgısına zemin hazırlıyor.  Mutsuz bir anınızda sosyal medya hesaplarınızı kontrol ederseniz, şu hayatta olumsuz duyguları hisseden tek kişi olduğunuza inanabilirsiniz. Yani sosyal medya yetersizlik duygusunuz tetikliyor!

Sosyal Medyanın Psikolojik Etkileri
Sosyal Medya Hangi Patolojileri Besliyor?

Sosyal Medya Kullanımınızı Gözden Geçirin

Aktif bir sosyal medya kullanıcısı olarak söylüyorum ki, niyetim sizi sosyal medyadan vazgeçirmek değil. Sosyal medya kullanımınıza sınır koymakla başlayabilirsiniz. Günlük ekran kullanımı süresi veya uygulamaların günde kaç saat aktif olduğunu takip etmek oldukça kolay. Öncelikle fark etmek, ardından bu süreyi düşürmeyi denemek ilk adım olabilir.

  • Gün içerisinde sosyal medyada geçirdiğiniz zaman dolayısıyla aksattığınız işler varsa bunları bir kenara not edip ara ara bakın.
  • Farklı ilgi alanları geliştirin. Evet, pandemiye rağmen…
  • Sosyal medyada arkadaşlarınızın yanı sıra ilgi alanlarınıza yönelik sayfalar takip etmeye çalışın.
  • Sosyal medya detoksu iyi bir fikir. Bir anda tüm hesaplarınızı dondurmak radikal bir karar olabilir, bunun yerine belli günler hiç paylaşım yapmamayı veya sosyal medya hesaplarınızı kontrol etmemeyi deneyin.
  • Son olarak, insanların sosyal medya hesaplarında en mutlu anlarını paylaştığını, hatta bazen o an’ları olduğundan daha mutlu yansıttıklarını unutmayın.

Sosyal medya, kendi başına herkesin hayatını mükemmel gösteren kocaman bir filtre. Siz #nofilter kalın.

Diğer yazılarıma buradan ulaşabilir, daha fazla bilgi için buraya klikleyerek instagram hesabımı takip edebilirsiniz.

Psikoloji benim ilgi alanım diyorsanız göz atabileceğiniz diğer içerikleri de aşağıya bırakıyorum.

Yaşam Doyumunuzu Artıracak 5 Pozitif Psikoloji Egzersizi / Mutluluk Reçetesi

Psikoloji Türünde Mutlaka Okumanız Gereken 5 Kitap

Koronavirüs Riski Sürecinde Psikolojik Sağlamlığımızı Attırıcı Öneriler

Psikolojik Sağlamlık için Mutlaka Okumanız Gereken 5 Kitap

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here