Milano Gezi Notları | Milano’ya daha önceki gidişlerimin ya da uğrayışlarımın desem daha doğru olur; zihnimde kalan imaj daha çok şöyleydi : gri, mesafeli, aceleci. Moda başkentlerinden biri olunca beklenti de biraz farklı oluyor: şıklık yarışı ve nezihlik gibi…
Açıkçası, Milano’yu görmek istiyordum; büyük beklentilerimde yoktu, fakat bu kadar yalın da beklemiyordum. Bu şehir, Roma gibi tarihini gözüne sokan, Floransa gibi estetikle baştan çıkaran bir yer elbette olmayacaktı.Gene de içimde bir yerlerde farkında olmadan bir hayale kapılmışım Milano, beklentiyle gerçeklik arasındaki o ince çizgide duran bir şehirmiş meğer.
İş seyahatinde olan ablama yancı oda arkadaşı olarak aslında çok da heveslisi olmadan ama seyahat iyidir, neresi olursa olsun diye tekrar bu şehre geldim. Gene bir kış günü ve gene soğuk. Neyse, en azından yağmur yok . Ve bir kez daha hatırladımki bir yeri nasıl yaşadığın orayı kiminle gezdiğine bağlı.En güzel iyikim : ablam
Aslında çok gezilecek bir yeri olmamasına ve hepsibi de zaten görmüş olmama rağmen burayı yerlisi gibi ve yavaş bir turist olarak gezmek kendisi hakkındaki fikrimi kökten değiştirdi. Viva Milano
Bu yazı, Milano’da gezdiğim yerlerden çok, Milano’nun bana kendini ne zaman ve nasıl açtığına dair bir anlatı aslında.
Duomo di Milano: Mermerden Bir Sabır Dersi
Milano’nun kalbi tartışmasız Duomo. Dünyanın en büyük gotik katedrallerinden biri olan Duomo di Milano’nun temeli 1386 yılında, Milano Dükü Gian Galeazzo Visconti döneminde atılmış. Yapının inşası, savaşlar, ekonomik krizler ve siyasi değişimler nedeniyle yüzyıllar boyunca kesintiye uğramış; cephe düzenlemeleri ve heykellerle birlikte katedralin tamamlanması yaklaşık 600 yıl sürmüş. Bu uzun süreç, Duomo’yu sadece bir ibadet mekânı değil, Milano’nun sabrının ve sürekliliğinin bir simgesi hâline getirmiş.
Beyaz-pembe Candoglia mermerinden yapılan cephe, 135 sivri kule ve binlerce heykelle bezeli. En yüksek noktadaki altın kaplama Madonnina heykeli, yüzyıllardır şehri koruduğuna inanılan sembolik bir figür. Milano’da uzun süre bu heykelden daha yüksek bina yapılmamasının nedeni de bu saygı.
Duomo’nun teranasına çıktığınızda, Milano’ya yukarıdan bakmak, yüksek yapıların neden yapıldığını ve bunun ihtişamını anlatıyor. Aşağıda düzenli caddeler, uzakta modern gökdelenler, bir köşede Orta Çağ’dan kalan izler… Duomo, Milano’nun geçmişle bugün arasında kurduğu hassas dengeyi en net gösteren yapı.
İç mekân ise dış cepheye kıyasla şaşırtıcı derecede sade. Gotik sütunlar, vitraylar ve loş ışık; burada ihtişamdan çok ağırlık hissi var. Yüzyıllar boyunca bu katedralde yapılan törenleri, salgınları, kutlamaları düşününce, Duomo’nun diğer tüm tarihi katedraller gibi yüzyıllara dayanan hafızasının olduğunu da fark ediyorsunuz.
Galleria Vittorio Emanuele II: Şıklığın Günlük Hâli – Milano Gezi Notları
Duomo’nun hemen yanında yer alan Galleria Vittorio Emanuele II, 19. Yüzyıldan kalma bir alışveriş galerisi ama bugün hâlâ canlı. Cam kubbesinin altından geçerken, lüks markaların vitrinlerine bakmak kadar insanların gündelik yürüyüşlerini izlemek de keyifli.
Milano’da moda bir gösteri değil, bir refleks gibi. İnsanlar özenli ama abartısız. Şıklığın fısıltısı dedikleri… Galleria’da bir kafede oturup espresso içerken herkesin bakımlı ama kimsenin “bak bana” demediğini görüyorsunuz. Zerafet ve şıklık sadelikten geçer ne de olsa
Zeminindeki boğa mozaiğinin üzerinde topukla dönme ritüelini yapan turistleri izlemek ise işin eğlenceli tarafı. Ciddiyetinin içineki batıl inançların ‘ ya tutarsa ‘ ümidi ne hoş değil mi ?
Brera: Milano’nun Yavaşlayan Yüzü
Eğer Milano bir anda yavaşlıyorsa, bu genelde Brera’da oluyor. Şehrin kuzeyinde yer alan bu semt, tarih boyunca Milano’nun entelektüel ve sanatsal merkezi olmuş. Orta Çağ’da manastırların ve küçük zanaatkâr atölyelerinin bulunduğu Brera, 18. yüzyılda Accademia di Belle Arti di Brera’nın kurulmasıyla birlikte sanatla daha da iç içe geçmiş.
Brera Sarayı’nın içinde yer alan Brera Sanat Galerisi, İtalya’nın en önemli sanat koleksiyonlarından birine ev sahipliği yapıyor. Raffaello’nun Lo Sposalizio della Vergine tablosu, Mantegna’nın dramatik perspektifiyle dikkat çeken Ölü İsa’sı ve Hayez’in romantik ruhu yansıtan eserleri… Nede olsa Milano sadece iş ve moda şehri değil aynı zamanda, güçlü bir düşünsel damar taşıyor.
Ama Brera’yı asıl özel kılan şey müzelerden çok sokaklar. Dar taş yollar, sarmaşıklarla çevrili balkonlar, küçük kitapçılar ve bağımsız butikler… Milano’nun planlı ve ciddi mimarisi burada daha insani bir ölçekte. Yavaşlığın başladığı mekânlar.
Bir ara sokakta oturup şarap içerken masaların birbirine yakınlığı dikkat çekiyor. Konuşmalar iç içe geçiyor, yabancılar birbirine çarpmadan temas ediyor. Brera’da yalnızlık bile daha yumuşak. Bu semtte Milano, mesafesini biraz indiriyor; daha çok dinliyor, daha az koşuyor.
Akşamüstü ışığı binaların arasından süzüldüğünde, Brera başka bir hâl alıyor. Gün boyu sanat ve düşünceyle dolan sokaklar akşam saatlerinde sohbetle ve kahkahayla doluyor. Milano’ya dair o “soğuk şehir” algısı, Brera’da neredeyse tamamen dağılıyor.
Brera, Milano’nun kendine ayırdığı sessiz bir nefes gibi. Şehir burada hızını düşürüyor, sesini alçaltıyor ve sana yaklaşmasına izin veriyor.
Son Akşam Yemeği: Bir Tabloya Bakmak Değil, Ona Yaklaşmak
Santa Maria delle Grazie Manastırı’ndaki Leonardo da Vinci’nin Son Akşam Yemeği, sadece bir sanat eseri değil, sabır sınavı. Aylar öncesinden rezervasyon yapmadan görmek neredeyse imkânsız. Ve evet, üç defa gitmiş biri olarak buraya hâlâ gidemedim.
Eğer içeri girebilseydim, sadece 15 dakikam olacaktı. Zamanla yıpranmış, defalarca restore edilmiş ama hâlâ güçlü. İsa’nın etrafındaki yüz ifadeleri, jestleri ben de görebilecektim. Muhtemelen odanın içindeki herkes susuyor olacaktı. Kimse fotoğraf çekmeye çalışmayack ve , herkes sadece bakacaktı. Hafızaya kazırcasına hem de…Zannımca Milano burada dur bekle ve bu anı yaşa derdi.
Castello Sforzesco: Gücün, İktidarın ve Sanatın Katmanları
Castello Sforzesco, Milano’nun sadece ortasında duran bir yapı değil; şehrin iktidar değişimlerini, savaşlarını ve kültürel dönüşümünü üst üste biriktirmiş devasa bir tarih katmanı. İlk olarak 14. yüzyılda Visconti ailesi tarafından savunma kalesi olarak inşa edilen yapı, Milano’nun askeri gücünü simgeliyordu. Ancak asıl kimliğini, 15. yüzyılda kenti yöneten Sforza Hanedanı döneminde kazandı.
Francesco Sforza, Milano Dükü olduktan sonra kaleyi yeniden inşa ettirerek onu yalnızca bir savunma yapısı olmaktan çıkarıp saray–kale karışımı bir iktidar merkezine dönüştürdü. Bu dönemde Castello, Avrupa’nın en önemli Rönesans merkezlerinden biri hâline geldi. Leonardo da Vinci ve Bramante gibi isimler burada çalıştı; Leonardo’nun özellikle kale içindeki dekorasyonlar ve mühendislik projelerinde izleri bulunuyor.
Kalenin kalın duvarları ve geniş avluları, gücün gösterisini yansıtırken; iç mekânlardaki süslemeler, freskler ve detaylar bu sertliğin içine estetik bir denge katıyor. Ancak Castello’nun tarihi yalnızca ihtişamdan ibaret değil. Yüzyıllar boyunca Fransız, İspanyol ve Avusturya egemenlikleri sırasında kale defalarca el değiştirmiş, zarar görmüş ve askeri amaçlarla kullanılmış.
Bu dönemlerde Castello, bir saraydan çok baskının ve kontrolün sembolü hâline gelmiş. 19.yüzyıla gelindiğinde, İtalya’nın birleşme süreciyle birlikte kale neredeyse yıkılma noktasına gelmiş. Milano halkı için Castello, geçmişteki yabancı egemenliklerin hatırlatıcısıydı. Ancak mimar Luca Beltrami’nin öncülüğünde gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarıyla yapı yeniden şehre kazandırıldı. Bu restorasyon, Castello’nun tarihini silmek yerine, onu dönüştürmeyi seçti.
Bugün Castello Sforzesco, farklı müzelere ev sahipliği yapıyor: antik sanat koleksiyonları, müzik aletleri müzesi ve Michelangelo’nun son eseri olan Rondanini Pietà. Bu eser, yaşlı bir sanatçının tamamlanmamış ama derin bir içsel arayışını yansıtıyor; kalenin sert taşları arasında beklenmedik bir kırılganlık hissi yaratıyor.
Avluda yürürken kalın surlar insanı küçültüyor ama içerideki sanat, bu ağırlığı yumuşatıyor. Castello Sforzesco, Milano’nun karakterini belki de en dürüst hâliyle anlatıyor: güçle kurulmuş, çatışmalarla şekillenmiş ama sonunda sanata alan açmış bir şehir.
Kalenin arkasından Parco Sempione’ye geçmek ise tarihin içinden bugüne çıkmak gibi. Birkaç adımda, yüzyılların ağırlığı yerini gündelik hayata bırakıyor.
Navigli: Akşam Olunca Değişen Şehir – Milano Gezi Notları
Gündüz ciddi olan Milano, akşam Navigli’de gevşiyor. Ancak Navigli sadece barlar ve aperitivo kültüründen ibaret değil; şehrin en eski mühendislik projelerinden biri.
Navigli kanalları, 12. Yüzyılda Milano’yu Ticino ve Adda nehirlerine bağlamak amacıyla inşa edilmeye başlanmış. Orta Çağ boyunca bu kanallar, şehrin ticaret damarları olmuş; mermer bloklar, tahıllar ve mallar bu su yolları üzerinden Milano’ya taşınmış. Hatta Duomo’nun inşasında kullanılan Candoglia mermerlerinin de büyük bölümü bu kanallar aracılığıyla şehre getirilmiş.
15. yüzyılda Leonardo da Vinci, Milano Dükü Ludovico Sforza için çalışırken Navigli’nin su kilitleri ve akış sistemi üzerine mühendislik çizimleri yapmış. Bugün kanalların düzenli ve kontrollü yapısında Leonardo’nun bu katkılarının izleri bulunuyor.
Zamanla ticari önemini yitiren Navigli, uzun yıllar ihmal edilmiş. 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ise sanatçılar, öğrenciler ve yaratıcı topluluklarla yeniden canlanmış. Bugün Navigli, Milano’nun gündelik hayatla tarih arasında kurduğu en sıcak bağlardan biri.
Akşam saatlerinde kanallar boyunca sıralanan barlar doluyor, spritzler ayakta içiliyor, sohbetler uzuyor. Kanala yansıyan ışıklar ve hafif kalabalık uğultusu içinde, Milano’nun o mesafeli duruşu yerini samimi bir hâle bırakıyor. Navigli, şehrin geçmişini hatırlayarak rahatladığı bir alan gibi. Ama bana pek hitap etmedi. Nedense enerjisini pek sevemedim. Bir şey vardı beni iten ve hatta ürperten…
Milano’da Yemek: Gösterişsiz ama Net
Milano mutfağı İtalya’nın diğer şehirlerine göre daha sade. Risotto alla Milanese (safranlı risotto), ossobuco, cotoletta… Tatlar net, sunumlar iddiasız.
Bir trattoria’da yediğim risotto, şehrin karakteri gibiydi: az malzeme, doğru oran. Milano, fazlalıkları sevmiyor.
Tatlı olarak panettone denemeden dönmemek gerek; sonuçta bu tatlının doğduğu şehir burası.Tabii ki bir tiramusu da yemek gerek: Perfekto. Pizzaları da öyle çok aman tanrım dedirtmedi gene. Debby’s’te yediğim müthiş sandviçler benim daha çok damağımda kalan tat oldu. Ekmekleri müthiş.
Milano’dan Ayrılırken: Fark Etmeden Yaklaşan Bir Şehir
Milano’yu sevmek ani bir şey değil. Roma gibi çarpmaz, Napoli gibi sarmaz. Usulca olup biter her şey. İlk gün mesafeli, ikinci gün merak uyandıran, üçüncü gün tanıdık.
Bu şehrin bana öğretisi : Bazı yerler kendini hemen sevdirmez. Milano, daka çok olduğu gibi duran, kendini pazarlamayan bir şehir. Belki de bu yüzden üçüncü seferimde aklımda kaldı ; bu, bir yeri sevmenin en sessiz hâli.
Milano’ya Ulaşım – Milano Gezi Notları
Milano’da havalimanından şehir merkezine ulaşım, inilen havalimanına göre değişiyor. Milano’nun 3 ana havalimanı var:
- Milano Malpensa Havalimanı (MXP) – En büyük ve uluslararası uçuşlar
- Milano Linate Havalimanı (LIN) – Şehre en yakın
- Orio al Serio Havalimanı (BGY) – Bergamo tarafında, low-cost uçuşla
- Milano’ya iniş yapacağın havalimanına göre şehir merkezine ulaşım değişir. Eğer Milano Malpensa Havalimanı (MXP)’e iniyorsan, şehir merkezi yaklaşık 50 kilometre uzaklıktadır. En pratik ve en çok tercih edilen seçenek, Malpensa’dan kalkan **Malpensa Express trenidir. Bu tren yaklaşık 50–55 dakika içinde Milano Centrale veya Cadorna istasyonuna ulaşır ve düzenli sefer yapar. Alternatif olarak havalimanı otobüsleri de Milano Centrale’ye gider; yolculuk süresi trafiğe bağlı olarak 60 dakika civarındadır. Taksi seçeneği daha konforlu olsa da sabit ücret uygulandığı için diğer seçeneklere göre daha pahalıdır.
- Milano Linate Havalimanı (LIN) şehir merkezine en yakın havalimanıdır ve yaklaşık 7 kilometre mesafededir. Bu nedenle ulaşım oldukça hızlıdır. En rahat seçenek, M4 (Mavi Hat) metro hattıdır; yaklaşık 15–20 dakika içinde şehir merkezine ulaşabilirsiniz. Metro hem ekonomik hem de trafik sorunu yaşatmadığı için sık tercih edilir. Ayrıca otobüs hatları da metro bağlantılarıyla merkeze ulaşım sağlar. Taksi ise kısa mesafe nedeniyle daha uygun fiyatlıdır ve ortalama 20–30 dakika sürer.
- Eğer Orio al Serio Havalimanı (BGY), yani Bergamo Havalimanı’na iniyorsanız, Milano şehir merkezine ulaşım yaklaşık 50 kilometrelik bir mesafeyi kapsar. En yaygın yöntem, havalimanından kalkan shuttle otobüslerle doğrudan Milano Centrale Tren Garı’na gitmektir; yolculuk ortalama 1 saat sürer. Daha ekonomik bir alternatif olarak önce Bergamo şehir merkezine otobüsle geçip, ardından trenle Milano’ya ulaşmak mümkündür; ancak bu seçenek aktarma gerektirir ve biraz daha uzun sürer.
Instagram hesabımda da daha nice muhteşem rotalar hakkında paylaşımlar yapıyorum. Takip edebilirsiniz.
Diğer seyahat yazılarımı okumak için burayı tıklayın.
Keyifli seyahatler dilerim.
