Avrupa’da Bir Anadolu Toprağı – Üsküp Seyahat Rehberi

20

BÜYÜK İSKENDER’İN DİYARI 

Büyük İskender ’in ülkesi Makedonya’ nın başkenti ve en büyük şehri olan Üsküp, doğal güzellikleriyle beraber, Avrupa ve Anadolu halk kültürünü bağrında barındıran bir şehirdir. Bu ayrıcalıklı özellikleri ile tüm dünyanın olduğu gibi Türk turistlerin de ilgi odağı oldu. Tarihi Üsküp şehri, Anadolu’dan yüzlerce kilometre uzakta olmasına rağmen cami ve diğer mimari eserleri, şehrin bazı yerlerinde Türkçe konuşulması ve yemekleri gibi Anadolu’nun birçok karakteristik ürününü bünyesinde barındırmaktadır. Üsküp’te Anadolu’yu, adeta Avrupa versiyonu ile yaşamak ilginç ve güzel bir tecrübe. Üsküp’e gittiğinizde kendinizi asla uzak diyarlarda hissetmezsiniz. Hatta tam tersi, kültürümüze ait pek çok ögeyi orada yeniden keşfedip heyecanlanırsınız.

Makedon Köyü - Makedonya üsküp
Makedon Köyü – Makedonya üsküp

Tarihçesi ve Kültür

Tarihi M.Ö. 4000 yılına kadar uzanan kadim şehir, 1392’de Sırp hâkimiyetinden, Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Dört yüz yıl kadar Osmanlı egemenliğinde kalmasının ardından bir asır geçti fakat belli ki bu topraklar Osmanlı’yı hala unutmamış. Tabi ki yerel kültüre bu kadar etkisi olan Osmanlı hizmetlerinin ve eserlerinin katkısı yadsınamaz.

Yüzyıllarca hareketli bir siyasi seyir gösteren bu topraklarda, büyümenin ve gelişmenin izlerini gözlemlemek oldukça mümkün. Ayrıca sahip olduğu kültür mozaiğinin de farkında olan, farklılıkları zenginlik olarak gören bir devlet anlayışı ve toplumla karşılaşırsınız. Resmi dili Makedonca olmasının yanı sıra, ülkede ve şehirde Türkçe, Arnavutça, Romanca ulusal dil olarak kabul edilmekte, bu diller birçok kişi tarafından konuşulmaktadır.

Makedonya Ulusal Müzesi - Makedonya üsküp
Makedonya Ulusal Müzesi – Makedonya üsküp

Şehirde Gezme Zamanı

Güneyinden şehre girdiğinizde aslan heykellerinin sizi karşıladığı bir köprüden geçersiniz. Bilirsiniz ki aslan heykelleri tarih boyunca gücü simgelemiştir. Tıpkı birçok Avrupa kenti gibi şehri ortadan ikiye ayıran nehir –Vardar– size tüm güzelliklerini sunar.

Nehir kenarında kısa bir yürüyüşten sonra şehrin kalbi olarak nitelendirebileceğimiz 18500 metrekarelik devasa Makedonya Meydanı’nın incisi olan, Taş Köprü‘yle karşılaşırsınız. On üç kemerli Taş Köprü, Vardar Nehri’nin ikiye ayırdığı şehri meydanda birleştirir. Fatih Sultan Mehmet tarafından 15. yüzyılda yaptırılan bu köprü, sizde sihirli bir zaman tüneli izlenimi yaratır. Bir köprü hayal edin, üstünden geçtiğinizde zamanda yolculuk yapıp kendinizi tipik bir Ortaçağ Osmanlı kentinde buluyorsunuz. Şehrin “Old Town” olarak nitelendirilen bu bölümün mimarisi, dar sokakları, çarşının konumlandırılış stili adeta sizi büyüler. Şehirde turistlerin en çok ilgisini çeken yer de burasıdır.

Taş Köprü - Makedonya üsküp
Taş Köprü – Makedonya üsküp

Heykeller Şehri 

Köprünün kuzeyinde, sağ tarafta, Kiril alfabesini icat eden Kiril ve Metodius Kardeşler’in heykelini göreceksiniz. Bu iki rahip kardeş Hıristiyanlık için önemli metinleri Slav diline çevirerek Slavların Hıristiyanlaşmasını sağladığı için öyle saygın kişilerdir ki heykellerinin bile kuşlarca kirletilmemesi için metalik ses çıkartarak kuşları uzak tutan bir sistem kurulmuştur. Az ileride, Büyük İskender’in (Alexander the Great) babası II. Filip’in heykeli ise köprünün diğer ucunda şahlanmış atına binen oğlunu selamlar biçimde betimlenmiştir. Heykelin altında dev bir havuz bulunmakta ve havuzun çevresi boyunca İskender’in anne karnındaki hali dâhil, gelişim aşamalarının tümü anne kucağındaki çocuk olarak heykellerle betimlenmiştir. Zaten, Üsküp kenti bir bakıma “Heykeller Şehri” olarak da anılmaktadır. Tarihi değer taşımayan bu heykeller şehre son yıllarda modern bir hava katmak amacıyla yapılmıştır.

En Görülesi Büyülü Sokaklar: Old Town

1. Filip’in heykelini geçtikten sonra Türk Çarşısı‘na gelirsiniz. İşte burada dükkânların camında Türk Bayrakları görür, dar sokaklarda ilerlerken Türk müzikleri duyar, restoranlarda Türk yemekleri yer, Avrupa gezisinde kolay kolay elinize geçmeyecek bir nimet olan “ince belli bardaktan” çay içme şansı bulursunuz. Türkçe konuşan esnafın misafirperverliği ve özeniyle karşılaşırsınız. Memleketten bu kadar uzaktayken sizi adeta evinizde hissettiren başka bir şehir yoktur herhalde. Çarşı, mimari özellikleri ve içinde bulunan bedestenle, tipik Osmanlı kapalı çarşısı modelindedir. Bu çarşıda restoranlar, kahvehaneler ve çeşitli dükkânlar bulunur. Bu dükkânlarda giyim, gıda ve hediyelik eşya olmak üzere çok çeşitli ürünler satılır.

Tarihi Türk Çarşısı’ndan yukarıya doğru ilerlediğinizde kaleye varmadan hemen önce Mustafa Paşa Camii’ni görürsünüz. Osmanlı eseri olan bu cami, Osmanlı padişahları Yavuz Sultan Selim ve II. Bayezid’in vezir-i azamı Mustafa Paşa tarafından 1492 tarihinde yaptırılmıştır. Kırk yedi metre uzunluğunda tek minaresi bulunan cami, yapıldıktan sonra uzun yıllar hiç tadilat görmeden tüm ihtişamıyla ayakta kalmıştır. Tarihi değerinden dolayı da turistlerin uğrak yerlerinden biridir.

Caminin kapısına sırtınızı dönüp tepeye doğru yürüdüğünüzde, şehrin Vardar Nehri’ne bakan en yüksek noktasında konumlanmış Üsküp Kalesi’ni göreceksiniz. Kale, Makedon Bayrakları’yla süslenmiştir ve konuklarına şehri panoramik olarak izleme imkânı sunar. Kalenin yapılış tarihi tam olarak bilinmemekle beraber, Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde kalenin dış görüntüsüne dair bilgiler verilmiştir fakat bu Ortaçağ kalesiyle ilgili günümüzde bile yeterli bilgi bulunmamaktadır.

Üsküp Kalesi - Makedonya üsküp
Üsküp Kalesi – Makedonya üsküp

Zaman Tünelinin Günümüze Bakan Yüzü

Kale ziyaretinin ardından şehrin modern bölümünü gezmeye vakit ayırmanızı öneririm. Vardar Nehri’nin kıyısında, görkemli heykellerle süslenmiş köprülü bir girişi olan “Makedonya Ulusal MüzesiNeo-Klasik üslubuyla göz dolduruyor. 2014 yılında yapılan üç katlı yapı, tarih öncesinden Ortaçağ’a uzanan tarihin farklı dönemlerine ait altı binden fazla esere ev sahipliği yapmaktadır. Zaman tüneli diye tabir ettiğim Taşköprü’nün diğer yakasında ise Büyük İskender Heykeli’nin, şahlanmış atının etrafında adeta ona itaat eden aslan heykelleriyle çevrelenmiş bir biçimde betimlendiğini gözlemleyeceksiniz. Şehrin bu bölümünde modern binalar, kafeler, restoranlar, mağazalar bulunmaktadır. Sokaklarda yürüyüp kaybolmanızı tavsiye ederim.

Şehrin her yerinden rahatlıkla görebileceğiniz Vodno Dağı’nın tepesinde yer alan Milenyum Haçı (Millenium Cross), ülkede Hristiyanlığın iki bininci yılına atıfta bulunmak için yaptırılmış, 66 metre yüksekliğinde görkemli bir anıttır. Bu tepeye teleferik ile ulaşmanız mümkün.

Doğa Tutkunları için: Makedon Köyü ve Matka Kanyonu

Üsküp’ün 7 km güneybatısında bulunan Makedonya Köyü (Ethno Complex Macedonian Village) ülkenin farklı bölgelerinden on iki tipik köy evinin inşa edildiği bir nevi etnografik açıkhava müzesi kompleksidir. İçerisinde restoran, kafe ve dükkânların bulunduğu köye taksi ile kolayca ulaşabilirsiniz. Üsküp’te taksiler son derece ucuz ve güvenlidir.

Üsküp’e gitmişken görmeden dönmeyin diyeceğim UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan doğa harikası Matka Kanyonu, şehre 15 km mesafededir. Şehrin güneybatısında Treska Nehri’nin Vardar Nehri ile buluştuğu noktada yer alır. Doğa turizmi açısından Makedonya’nın en popüler noktasıdır. Kanyonda Ortaçağ’dan kalma yapılar da bulunmaktadır.

Evliya Çelebi’nin Gözünden

Oralara gitmişken Üsküp Köftesi’nin, Kiremitte Kuru Fasulye’nin, içine süzme yoğurt doldurulmuş dolmalık biber turşusunun tadına bakmadan dönmeyin derim. Üsküp’te, hatta Balkanlar’ın tamamında et ürünleri ve hayvansal gıdalar hem çok ucuz hem de inanılmaz leziz. Evliya Çelebi, Seyahatname’sinde Makedonlar’ın damak tadına düşkün bir millet olduğunu belirtmiş, özellikle de kuzu etini övmüştür. Tüm yemeklerde sarımsak, soğan, biber gibi aşina olduğumuz damak tadına uygun lezzetler sofraya yansıdığı için Üsküp’teki yemekleri çok beğeneceksiniz.

Vizesiz Gidebileceğiniz Ülkelerden

Türk Vatandaşları’nı doksan güne kadar olan seyahatlerinde vizeye tabi tutmayan Makedonya’ya İstanbul’dan hava yoluyla veya on üç saatlik otobüs yolculuğuyla kolayca ulaşabilirsiniz.

Diğer Makedonya yazımızı sizler için aşağıda paylaşıyorsun.

Heykeller Şehri Üsküp – Üsküp Gezi Rehberi

Amin Maaluf’un da dediği gibi : “ Uzaklara gitmek, denizler, sınırlar, ülkeler, inançlar aşmak fırsatı çıktığında hiç duraksama.” Gezin ve gezmekten korkmayın!

 Ayşe Nur AKBAY https://instagram.com/seyyahinseyirdefteri?igshid=e5yfa1kd1sw7

20 YORUMLAR

  1. Süper gerçekten bayıldım okurken kendimi geziyormuş gibi hissetim Ayşenur Hanım o kadar samimi ve doğalsınız ki severek takipteyim ❤️

  2. Sayende o kadar güzel şeyler kattım ki bilgi dağarcığıma☺️Zevkle okudum okurken kendimi o topraklarda hayal ettim☺️Geçenlerde bir kitapta şöyle bir satır okudum.”Zenginlik istiyorsan gez gör ve öğren, asıl zenginlik budur”.Gerçektende öyle😍sen çok zenginsin kuzum ve sana çok teşekkür ediyorum bu zenginliğini bizimle paylaştığın için. Yolun güzel insanlara çıksın.

  3. beni hayaller alemine götürdün canım anlatımın sadeliğiyle akıcılığıyla o kadar güzel bir anlatım olmuş ki sanki oraya gittim gezdim gördüm başarın daim olsun meleğim 💞💞

  4. Çok güzel tarih ve Anadolu kokan Üsküp’ü Basna’yı ve Kosova’yı içine alan bir Balkan turuna gitmeyi çok isteriz. Güzel bir organizasyon yapın da yaza gidelim inşallah

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here